انصار جمع ناصر، از ریشه «نصر» و به معنای یاوران است و در اصطلاح به گروهی از یاران پیامبر اسلام اطلاق می‌شود که ساکن مدینه بودند و اسلام آوردند.انصار به محمد و دیگرمهاجرین جا و پناه دادند و در جنگ‌ها با سپاه اسلام می‌جنگیدند.انصار در دو طایفه اوس و خزرج بودند.سعد پسر عباده،حسان پسر ثابت ، ابی پسر کعب و انس پسر مالک از مهم ترین افراد قبیله بنی خزرج بودند که اسلام آوردند.سعد پسر معاذ ،بشیر پسر سعد، و معاذ پسر جبل از مهم ترین اوسیان بودند که دین اسلام را پذیرفتند.برخی از انصار مانند ابومسعود انصاری، ابوایوب انصاری،سعد پسر عباده، جابر پسر عبدالله انصاری و عثمان پسر حنیف در هیچ یک از دو قبیله اوس و خزرج جای نمی‌گیرند.محمد پس از ورود به مدینه اعلام کرد که تمام مسلمانان با هم برادرند و انصار یا مهاجرین بر هم فضیلتی ندارند. محمد دستور داد که هر یک از مهاجرین با یکی از انصار پیوند برادری ببندند. قرآن کریم انصار را ستوده و پیامبر و امامان معصوم نیز از آنان تمجید نموده‌اند.پیامبر اکرم به انصار فرموده بود:«شما پس از من مورد بی‌مهری قرار خواهید گرفت.» و همین اتفاق افتاد، چرا که وقتی معاویه به حکومت رسید، سهم انصار را از بیت المال قطع کردپس از رحلت پیامبر، برخی از انصار می‌گفتند جانشین پیامبر باید از میان آنان برگزیده شود؛ اما رقابت میان روسای دو قبیله اوس و خزرج و طرفداری کم‌تاثیر بعضی از انصار از حق خلافت امام علی علیه السلام و ... سبب گردید که انصار رفته رفته عقب‌نشینی کنند و عاقبت تسلیم نظر شورای سقیفه بنی ساعده شوند.

با قدرت یافتن اشراف قریش در زمان خلافت عثمان، نارضایی انصار از مهاجرین بالا گرفت و در نتیجه، آنان رفته رفته مدینه را به قصد پیوستن به رزمندگان و مرزبانان اسلامی ترک کردند.
برخی از انصار نیز به وضع موجود تن دادند و در دستگاه خلافت اموی به گرفتن مشاغل درجه دوم راضی شدند.
البته در میان انصار همواره جمعی از دوستداران اهل بیت علیه السلام نیز وجود داشت.